Onderzoek naar onbegrepen gedrag

Waarom reageert iemand op een bepaalde manier? Op zoek gaan naar de reden achter het gedrag kan dit verklaren én mogelijkheden bieden om het op te lossen. Op locatie De Viervorst in Purmerend is een Persoonlijk Begeleider Bijzondere Doelgroep aangesteld om zich hiermee bezig te houden. In regio Egmond en Heiloo worden stappen gezet in het begrijpen van en omgaan met onbegrepen gedrag bij mensen met dementie. Voor beide maken we gebruik van de Kwaliteitsgelden. 

Vruchtbare grond te creëren

[1E OPZET. LIGT NOG TER INZAGE BIJ ANNEMIEKE KEUR]

In maart werd sociaal psycholoog Annemieke Keur aangenomen als ambassadeur van Namasté, een programma dat zich richt op het maken van contact met mensen met een vergevorderd stadium van dementie.

Annemieke: “Dementie is een hersenziekte waardoor iemand zijn gedrag niet meer kan sturen. Reageert iemand met dementie bijvoorbeeld agressief, dan moet je niet denken in probleemgedrag, maar het gedrag proberen te begrijpen. Om dat te doen, verdiepen we ons in de cliënt. Eigenlijk draait alles om persoonsgericht werken. Daarmee kun je de behoeften van de cliënt achterhalen, erop inspelen en zo het welzijn van de cliënt bevorderen en eventueel ongewenst gedrag begrijpen en juist voorkomen.”

Verbinden

Maar om persoonsgericht te werken, moeten alle medewerkers rondom een cliënt ook van elkaar weten wat zij doen, wat zij van de cliënt weten en hebben geleerd. Annemieke ontdekte dat daar nog stappen in te behalen waren. “De verbinding van de verschillende afdelingen is erg belangrijk, maar ook dat zij dezelfde taal spreken. De huiskamerassistenten hebben bijvoorbeeld veel contact met cliënten, maar waren niet optimaal op de hoogte van de bepaalde termen die behandelaren, zoals de logopedist, dan weer gebruikte.”

Bloeiende bloem

Samen met zorgmanager Sylvia Mandemaker en backpacker Els Bak zetten zij de lijnen uit om dit te verbeteren. “De PGW-bloem die inspeelt op de behoeften van een cliënt vormt de basis. Om die te laten bloeien is vruchtbare aarde nodig. Die creëren we door te laten zien dat alles wat we doen te herleiden is naar één of meerdere bloembladeren. Hiervoor hebben we diverse bijeenkomsten gehouden met medewerkers van de afdelingen met een gesloten deur in Prins Hendrik en De Amberhof.” Ook vormt dit begrip nu de eerste stap binnen de scholing van nieuwe huiskamerassistenten.

Het optimaliseren van persoonsgericht werken is een lerend en veranderend proces. “In de zorg zijn we vooral van het doen, maar om persoonsgericht te werken binnen de visie van De Zorgcirkel moeten we ook stilstaan bij wat we doen. Daar zijn we nu intensief mee bezig.” En niet zonder resultaat! Tijdens de inspectie van de IGJ (Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd) in november werden de gemaakte stappen gesignaleerd. “Een mooie erkenning en extra steuntje in de rug om zo door te gaan”, lacht Annemieke. 

Persoonlijk Begeleider Bijzondere Doelgroep

Linda Jonker heeft in juli 2019 een nieuwe functie gekregen. Als PBBD’er (Persoonlijk Begeleider Bijzondere Doelgroep) werkt 20 uur per week op De Viervorst in Purmerend.

Linda vertelt enthousiast over haar werkzaamheden: “Ik begin mij erg thuis te voelen in mijn rol! Hoe kan ik het beste invulling geven aan deze nieuwe functie? Omdat ik op een andere afdeling startte, ben ik begonnen met het goed leren kennen van de bewoner. Ik nodig familie uit om samen met hen een zo uitgebreid mogelijke levensloop te maken. Hierdoor ontstaat een goed beeld en soms een heel ander beeld van de bewoner dan we in eerste instantie hadden. Vanuit deze interviews en observaties kun je heel persoonlijk gaan werken.”

Het begeleiden van de bewoner begint al bij de opname. Het doel is dat de bewoner zich zo snel mogelijk “thuis” voelt. Wat is iemands identiteit? Hoe kun je iemand comfortabel de dag laten starten? Welke activiteit is voor de bewoner van belang zodat hij het gevoel heeft erbij te horen of zich nuttig te voelen? Hele belangrijke vragen om bijvoorbeeld onbegrepen gedrag te voorkomen of een andere wending te geven.

De sfeer op de afdeling is ook van essentieel belang om de rust optimaal te houden en prikkels te voorkomen. Daar is nog veel in te winnen, maar ontwikkelingen zijn reeds gaande. Zo wordt er nu elke ochtend om 7.00 uur al thee en koffie(geur) gezet, en via de playlisten van “Muziekgeluk” wordt er muziek gedraaid om rustig bij wakker te worden. Het is een behaaglijke temperatuur op de huiskamer en bewoners hoeven niet meteen aan tafel. De dag start rustig op. Bewoners die op hun appartement willen blijven laten we ook in een, voor hun, goede sfeer achter.

Linda: “Als onbegrepen gedrag niet af te wenden is, kijk ik naar gezondheid en sluit een aantal zaken uit, eventueel in overleg met de arts. Ook kijk ik naar de geschiedenis (levensloop) van de bewoner. De psycholoog wordt erbij betrokken en de benaderingsplannen die daaruit voortkomen worden gedeeld met de betrokkenen op de werkvloer.”

Linda werkt verder samen met activiteitenbegeleider, ergotherapeut (zelfredzaamheid vergroten of behouden) en fysiotherapeut en de beweegagoog. En natuurlijk met de huiskamerassistentes en collega’s V&V. “Ik ben nog erg bezig om mezelf zichtbaar te maken en zoek het contact actief op. Ik hoop dat ik straks zelf ook benaderd wordt door mijn collega’s. Daarbij merk ik wel op dat er nog een ‘omdenken’ moet plaatsvinden van minder taakgericht naar meer persoonsgericht. Ik zou nog graag een training willen krijgen om meer te kunnen coachen.”

De dienst begint om 7.00 uur, ook die van Linda. Door mee te luisteren met de overdracht weet je wat er op de afdeling speelt. En als de dag rustig opgestart wordt in sfeer en zorg voor de bewoner, merk je dat ook de rest van de dag. Het ligt in de lijn van verwachting dat ik mijn diensttijden verder uit ga breiden naar de avond.

Linda: “Ik vind dat deze functie zeker een toevoeging is omdat je als persoonlijk begeleider bijzondere doelgroep echt aandacht hebt voor het essentiële onderwerp: persoonsgericht werken. Juist omdat ik niet in de drukte van de dag zit, breng ik de rust mee die je nodig hebt voor een goede observatie en een goed gesprek.”

Ik heb een vraag

Hoe kunnen wij jou helpen?
Hoe kunnen wij jou bereiken?
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply..